Największy kurhan Skandynawii to nie grobowiec, a reakcja na katastrofę klimatyczną?

7 kwietnia 2026, 07:45

Na południowym brzegu jeziora Ljøgottjern, około czterdziestu kilometrów na północ od Oslo, wznosi się największy prehistoryczny kurhan Skandynawii. Raknehaugen — „Kopiec Rakniego" — ma niemal sto metrów średnicy i trzynaście metrów wysokości. Został wzniesiony w połowie VI wieku, podczas przejścia z wczesnej do późnej epoki żelaza w Skandynawii. Od dziesięcioleci był interpretowany jako grobowiec kogoś niezwykle ważnego. Nowe badania przynoszą zupełnie inną interpretację.



Stare ślady maleńkich stóp

6 października 2008, 09:03

Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Ohio odkryli w skale osadowej z Nevady najstarsze skamieniałe ślady zwierzęce na Ziemi. Pochodzą one sprzed ok. 570 mln lat. Należą do parecznika (Chilopoda) lub zamieszkującego środowisko wodne robaka (Vermes). Oznacza to, że już wtedy na naszej planecie występowały złożone organizmy, co podważa teorię, zgodnie z którą w prekambrze życie ograniczało się do drobnoustrojów i bardzo prostych organizmów wielokomórkowych.


Zanieczyszczenie powietrza szkodzi uszom dzieci?

3 grudnia 2010, 13:00

Małe dzieci zamieszkujące regiony o umiarkowanym zanieczyszczeniu są bardziej narażone na infekcje ucha środkowego (łac. otitis media) od maluchów z czystszych okolic.


U Ötzi znaleziono najstarsze znane erytrocyty

2 maja 2012, 08:53

Naukowcy potwierdzili, że wokół rany Ötzi, człowieka lodu z Alp, znaleziono czerwone krwinki. Są to najstarsze znane erytrocyty.


Skamieniała opowieść o walce o życie

17 września 2012, 09:03

W 2002 r. w Bawarii, a konkretnie w solnhofeńskim kamieniu litograficznym, odkryto skamieniały ślad, dokumentujący ostatnie chwile skrzypłocza Mesolimulus walchi, który wpadł w śmiertelną pułapkę tropikalnej laguny. Co ważne, na końcu rekordowo długiego 9,7-m tropu znajdował się sam nieszczęśnik.


Wiadomo, czemu początkowo duże dinozaury trzymały się z dala od tropików

16 czerwca 2015, 10:09

Przez ponad 30 mln lat od pojawienia się dinozaurów większość tych gadów nie zamieszkiwała tropików (okolic równika). Okazuje się, że powodem były wyjątkowo niesprzyjające warunki: silne pożary, brak pożywienia i ekstremalne zmiany klimatu.


21 typów śladów z australijskiego parku jurajskiego

27 marca 2017, 10:41

W skałach z wczesnej kredy (sprzed ok. 127-140 mln) paleontolodzy z Uniwersytetów Queensland i Jamesa Cooka odkryli na 25-km odcinku półwyspu Dampier w Kimberley w północno-zachodniej Australii 21 typów śladów dinozaurów. Nic dziwnego, że miejsce to nazwano australijskim parkiem jurajskim.


W Dolichne znaleziono 1000 rzymskich pieczęci

8 grudnia 2017, 12:21

Ponad 1000 starożytnych pieczęci pochodzących z archiwum miasta Dolichne zostało odkrytych w południowo-wschodniej Turcji przez archeologów z Uniwersytetu w Munster. Ta unikatowa kolekcja artefaktów pozwala nam lepiej poznać lokalny grecko-rzymski panteon, od Zeusa poprzez Herę po Jowisza Dolichneusa, który stał się jednym z najważniejszych bóstw pochodzących z tych okolic, powiedział dyrektor wykopalisk profesor Engelbert Winter.


Blizny kobiet i mężczyzn są inaczej zbudowane, donoszą naukowcy z PAN

7 marca 2024, 08:12

Naukowcy z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie dowiedli, że skład i budowa blizn są różne u kobiet i mężczyzn. Mężczyźni mają więcej kolagenu typu 1 i elastyny. Z kolei u kobiet występuje więcej kolagenu typu 3, który odpowiada za gojenie się ran bez powstawania blizn. Nasza praca jest pierwszą publikacją, w której wykazano różnice między kobietami i mężczyznami powyżej 50. roku życia w budowie skóry pourazowej, czyli blizn.


Znaleziono najstarsze ślady antropogenicznego zanieczyszczenia ołowiem

14 lutego 2025, 13:47

Jedną z metod służących poznaniu naszej historii jest badanie zanieczyszczeń powodowanych przez człowieka. W przeszłości informowaliśmy, że historia starożytnego Rzymu została zapisana w zanieczyszczeniach na Grenlandii, a później informowaliśmy, że Rzymianie zanieczyszczali atmosferę bardziej, niż sądziliśmy. Teraz zaś geolodzy z Uniwersytetu w Heidelbergu znaleźli najstarsze dowody na zanieczyszczenie przez człowieka środowiska ołowiem.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk